چهارشنبه 4 ارديبهشت 1398
تلفن کلینیک میرداماد:22260067-22260068-22260069
تلفن کلینیک تجریش:22725506-22725507-22725516-22725466

اختلال تیک در کودکان | دکتر فرامرز ذاکری متخصص و روانپزشک کودک و نوجوان

اختلال تیک در کودکان | دکتر فرامرز ذاکری متخصص و روانپزشک کودک و نوجوان
تاريخ:چهارم مرداد 1396 ساعت 13:13   |   کد : 44

 

اختلال تیک در کودکان

 اختلال تیک در کودکان ، یکی از شایعترین مشکلات روانی است که به گفته کارشناسان دلایل شیوع آن چندان مشخص نیست، ولی تخمین زده میشود بین ۵ تا ۲۵درصد کودکان در سنین مدرسه نیز نوعی از اختلال تیک را تجربه می کنند.تیکها حرکات غیرطبیعی ناگهانی، مکرر، سریع و هماهنگی هستند که معمولاً به راحتی قابل تقلید هستند. حرکات به صورتی مشابه مکررًا رخ میدهند  و بیمار قادر است به صورتی ارادی برای مدتی کوتاه آنها را مهار کند' اما این امر ممکن است سبب اضطراب بیمار شود.تیکها در نتیجه فشار روانی تشدید میشوند و حین فعالیتهای ارادی و تمرکز فکری کاهش یافته و در خواب از بین میروند.   روانپزشکان' تیکها را فعالیتهای حرکتی - صوتی میداند که به صورت ناگهانی اتفاق میافتند و در آن، فرد توان مقاومت خود را از دست داده و ظاهرًا مقابله با آن هیچ فایدهای نخواهد داشت. پریدن گوشه چشم، پرش در ناحیه گردن و حرکات اضافه در شانه را از تیکهای حرکتی میدانند و در خصوص تیکهای صوتی ابراز میکنند، در این گونه تیکها علاوه بر تکانهای عضلات، سیستم صوتی نیز )مانند صاف کردن گلو، خرخر کردن و بالا کشیدن بینی و ...درگیر میشود.تیکهایی که به تازگی آغاز شدهاند، اغلب نیاز به درمان ندارند. توصیه مناسب به والدین و اطرافیان کودک ها مبتلا به تیک این است که توجهی به تیک نداشته باشند، زیرا تمرکز روی تیک، باعث تشدید آن میشود.اکثر تیکهایی که تازه آغاز شدهاند، مسیر محدود و گذرایی دارند و به کوتاه آنها را مهار کند، اما این امر ممکن است سبب اضطراب بیمار شود.تیکها در نتیجه فشار روانی تشدید میشوند و حین فعالیتهای ارادی و تمرکز فکری کاهش یافته و در خواب از بین میروند. روانپزشکان، تیکها را فعالیتهای حرکتی - صوتی میداند که به صورت ناگهانی اتفاق میافتند و در آن، فرد توان مقاومت خود را از دست داده و ظاهرًا مقابله با آن هیچ فایدهای نخواهد داشت. پریدن گوشه چشم، پرش در ناحیه گردن و حرکات اضافه در شانه را از تیکهای حرکتی میدانند و در خصوص تیکهای صوتی ابراز میکنند، در این گونه تیکها علاوه بر تکانهای عضلات، سیستم صوتی نیز )مانند صاف کردن گلو، خرخر کردن و بالا کشیدن بینی و ...( درگیر میشود.تیکهایی که به تازگی آغاز شدهاند، اغلب نیاز به درمان ندارند.                         توصیه به والدین و اطرافیان کودک ها مبتلا به تیک این است که توجهی به تیک نداشته باشند، زیرا تمرکز روی تیک، باعث تشدید آن میشود.اکثر تیکهایی که تازه آغاز شده اند'به سمت اختلال جدیتری پیش نمیروند و حداکثر طی دورههای استرس آور عود میکنند. معدودی از تیکها بیشتر از یک سال طول میکشند. تیک در آقایان سه برابر بیشتر از خانمها است و تیکهای مزمن بیشتر بین سنین ۶تا ۱۲ سالگی دیده میشوند.                                

 انواع تیک : تیکها را میتوان بر اساس ساده یا متعدد بودن، گذرا و مزمن بودن به ۴گروه تقسیم کرد: تیک های ساده و گذرا' این نوع تیک ها در کودکی بسیار شایعاند و معمولاً پس از یک سال )اغلب طی چند هفته( خودبهخود بهبود مییابند و عمدتًا نیاز به درمان ندارند. تیک های حرکتی'تیکهای حرکتی معمول که اغلب در حدود ۳و نیم سالگی شروع میشوند' ۷۵درصد از کودکان، این نوع تیک را در عرض ۶ماه پشت سر میگذارند. اگر کودک شما گرفتار تیک شد، بهترین راه، نادیده گرفتن آن است. هیچگاه او را سرزنش نکرده و یا تنبیه نکنید. شما میتوانید برای جلوگیری از تبدیل شدن این عمل به یک عادت، با تمرین کردن روشهای پیشگیرانه، به کودکانتان کمک کنید، ولی تیکهای گذرا نباید در برنامه کامل ترک عادت مورد توجه قرار گیرند.تیک های مزمن' تیکهای عصبی مزمن اگر تیک بیش از ۱۲ماه ادامه یابد، تیک مزمن محسوب میشود. تیکهای مزمن پایدار هستند و معمولاً انقباض ماهیچه در آنها بیش از حد و بسیار شدید است. این تیکها مشخصًا به صورت حمله های دورهای هستند و غالبًا شدت آنها ماه به ماه، روز به روز یا حّتی ساعت به ساعت تغییر میکند. در حقیقت، رفتار تیکی ممکن است برای هفته ها یا ماهها کاملا محو، اما دوباره ظاهر شود. ممکن است در هر سّنی پدیدار شوند' اما اغلب در کودکی شروع میشوند' باید به بیمار توضیح داد که این اختلال اهمیتی ندارد. تیکهای عصبی ساده یا متعدد مداوم معمولاً از کودکی یا نوجوانی و قبل از ۱۵ سالگی آغاز میشود.تیک های حرکتی و صوتی:سندرم تیکهای حرکتی و صوتی متعدد مزمن این سندرم به نام پزشک فرانسویای که نخستینبار این بیماری را توصیف کرد، "سندرم ژیل دولا توره" نامیده میشود. این اختلال معمولاً همراه با تحریکپذیری و وسواس است که میتواند موجب رانده شدن فرد از اجتماع شود و این واکنشهای اجتماعی منفی میتواند فرد را به افسردگی دچار کند و حّتی در بعضی مواقع او را به سوی خودکشیحّتی در بعضی مواقع او را به سوی خودکشی نیز سوق دهد. تیکهای توره درصورت عدم درمان میتوانند به حالتی مزمن در فرد تبدیل شوند.در این افراد حرکات لب و دهانشان به گونهای هست که انگار حرفهای رکیک به زبان میآورند، در صورتی که این طور نیست.بجز تیکهای گذرا در سایر تیکهای عصبی احتمال بازگشت وجود دارد.                                                                                  علت تیک ها: زمانی اعتقاد بر این بود که تیکها علائم بیرونی احساسات سرکوب شده و کشمکشهای درونیاند. امروزه در بسیاری از نقاط جهان آن را ترکیبی از عوامل محیطی و زیستی میدانند. تیک تقریبًا در یک سوم موارد، پایه ژنتیک دارد، اما در برخی حالات ممکن است این عادت از طریق تقلید به دست آید.همچنین، مشخص شده است که رفتارهای تیکی در زمان فشارهای عصبی افزایش مییابد که این امر به افزایش تیک منجر خواهد شد: به لحاظ این که رفتارهای تیکی غالبًا با فشار روانی تشدید میشوند، مواردی را در زندگی منشأ کودکتان جستوجو کنید که ممکن است ناراحتی یا نگرانی او باشند. مثلا ببینید آیا او ها تلاش میکند که از تکالیف مدرسه و درس عقب نمانند؟ آیا انتظارات ورزشی او بالاست؟ برای کاهش تنشهای احتمالی کودک و ایجاد آرامش و اطمینان در او، تا آنجا که ممکن است موقعیتهای فشارزا را از بین ببرید و با او مهربان باشید. تعداد تیکها اغلب با کاهش فشار روانی، تقلیل مییابند. درمان های غیر دارویی یکی از نکاتی که دربارة انواع تیکها حائز اهمیت است، نوع برخورد و نگاه عوام به آن است که باعث میشود، فرد مبتلا دچار احساس ناخوشایندی شود و خود را از انظار پنهان کند و در صورت افزایش بیش از حد این اختلال، حّتی در رفتارهای اجتماعی او نیز تأثیر بگذارد.اگر افراد با نشانه های طولانی مدت تیک مواجه شدند، باید برای جلوگیری از اختلالات وسیعتر به روانپزشک  مراجعه کنند. ها اولین روش، عدم توجه مستقیم به تیک میباشد که توسط خانواده اعمال میگردد و در صورت پایدار و مزمن بودن میتوان از روشهای غیردارویی از جمله Habit ( آموزش معکوسReversal Training)HRT کردن ▪                                                                                                                                                  

درمان های غیر دارویی:یکی از درمان های غیر دارویی جدید نوروفیدبک درمانیمیباشد نوروفیدبک نوعی بیوفیدبک است ، که بازخورد عصبی نیز به آن گفته می شود. این وسیله جزو پیشرفته ترین وسائل پزشکی نوین است . هر لحظه در مغز هریک از ما، امواج مغزی خاص و فرایندهای فیزیولوژیک بی شماری در جریان است بدون آنکه ما آگاهی وشناختی نسبت به نحوه ی عملکرد آن ها داشته باشیم. فرایندهای فیزیولوژیک نهفته در مغز ما و امواج مغزی موجود در آن دائما و بدون دخالت آگاهانه ی ما بر روی رفتار، افکار، عملکرد و وضعیت سلامت جسمی و روانی ما تاثیر گذارند. هیچ یک از ما انسان ها در شرایط طبیعی و نرمال نمی توانیم در مورد نحوه ی عملکرد هر یک از این واکنش های فیزیولوژیک غیرارادی و امواج مغزی موجود در مغزمان اطلاعات دقیق و روشنی داشته باشیم. نوروفیدبک دقیقا برای امواغ مغزی و عملکردهای فیزیولوژیک مغز ما به عنوان یک آینه ی پیشرفته عمل می کند. نوروفیدبک با استفاده از ابزارهای الکترونیک پیشرفته و کامپیوتر به ما کمک می کند تا از آن چه در مغز ما در حال رخ دادن است آگاه شویم. نوروفیدبک، واکنش های فیزیولوژیک نهفته درمغز انسان و امواج مغزی که هر لحظه بر وضعیت رفتاری و عملکردی ما اثر گذارند را ثبت می کند و بعد آن چه که در همان لحظه در مغز انسان در حال اتفاق افتادن است را کاملا دقیق، روشن و واضح روی صفحه ی نمایشگر به تصویر می کشد. نوروفیدبک به انسان کم می کند تا از وضعیت امواج مغزی خود، از نحوه ی عملکرد واکنش های زیست شناختی غیرارادی مغز خود در لحظه، آگاهی و شناخت دقیق و فوری کسب کند. این افزایش آگاهی و شناخت به فرد کمک می کند تا بتواند در جهت رفع اشکالات و ناهنجاری های موجود در امواج مغزی خود اقدام کند. افزایش آگاهی نسبت به وضعیتاقدام کند. افزایش آگاهی نسبت به وضعیت امواج مغزی با عث می شود فرد بتواند کنترل بیشتری بر این امواج داشته باشد. نورووفیدبک روشی است برای اینکه یاد بگیریم چگونه امواج مغزی و فعالیت هایی که در مغز ما به طور طبیعی و خودکار انجام می شود را کنترل کنیم. در حقیقت با نوروفیدبک می آموزیم به طور ارادی امواج مغزی خود را با استفاده از بازخوردی که از دستگاه دریافت می کنیم تغییر بدهیم. نوروفیدبک ابزاری است برای کنترل، تغییر و اصلاح امواج مغزی در جهت رسیدن به کاهش علائم بیماری و افزایش سطح سلامت جسمانی و روانی. بیشتر تیک های عصبی به استرس و اضطراب ربط دارد. ایجاد آرامش از طریق ورزش های تنفس عمیق به مرور زمان این عارضه را برطرف خواهد کرد. تیک های مربوط به اضطراب، مسائل عاطفی و روحی یا حالت عصبی را می توان با درمیان گذاشتن استرس ها و مشکلات زندگی با فرد نزدیکی به حداقل رساند و گاهی نیز از بین برد. درمان های دارویی: درمان دارویی تیک باید زیر نظر روانپزشک انجام گیرد.

دکتر فرامرز ذاکری متخصص روانپزشک کودک و نوجوان 9-22260067

 

Share

آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان